Godlo Polski 164

dzieki

Międzyszkolny Konkurs Piosenki i Pieśni Patriotycznej

 logo-konkurs-piesni-patriotycznej

Ogólnopolski Konkurs Twórczości Plastycznej:
"Świat w oczach najmłodszych"
gif_soneczko

Ogólnopolski Konkurs Literacko-Plastyczny „Piórem i pędzlem”

dzieci11

Programy edukacyjne realizowane przez szkołę

klub bezpiecznego puvhatka

szkola_przyjazna_ywieniu

zasady_2

patronat_ngo

Przyroda
to drogocenny skarb
-edukacyjny program ekologiczny
 

mleko

owoce-w-szkole

Nasza mała biblioteka

01-SP-NALECZOW-PL

HISTORIA SZKOŁY PODSTAWOWEJ W NAŁĘCZOWIE

 

 

Źródła historyczne podają, że początki zorganizowanego szkolnictwa na terenie dzisiejszego Nałęczowa datowane są już na rok 1489, kiedy to na wzgórzu kościelnym, na wschód od cmentarza, powstała szkoła parafialna. Nadzór nad nią pełnili kolejni proboszcze, którzy decydowali o zatrudnianiu nauczycieli i łożyli na utrzymanie szkoły. Jej uczniami byli tylko chłopcy, synowie okolicznych chłopów i prawdopodobnie uboższej szlachty. Synowie szlacheccy pobierali naukę w domach pod okiem prywatnych korepetytorów lub oddawani byli na kształcenie do zamożnych dworów magnackich. Młode szlachcianki mogły uczyć się w domach przy pomocy prywatnych nauczycieli lub w klasztorach.

W szkole parafialnej uczono czytać i pisać. Były też lekcje rachunków, ale przede wszystkim nacisk kładziono na naukę katechizmu, ministrantury i pieśni kościelnych.

W latach upadku gospodarczego wsi ( 1618-1751), który był wynikiem zniszczeń wojennych tego czasu, podupadło również szkolnictwo. Obowiązek utrzymania szkoły nadal należał do proboszcza, ale z uwagi na trudności gospodarcze szkoła parafialna nie istniała prawdopodobnie od końca XVII do połowy XVIII wieku.

Sytuacja uległa zmianie w 2. połowie XVIII wieku, kiedy to nowy właściciel Nałęczowa, Stanisław Małachowski, wykorzystując występujące w okolicy wsi Bochotnica wody lecznicze, założył uzdrowisko Nałęczów i wybudował budynek przeznaczony na szkołę elementarną.

Niestety ten stan nie trwał długo, gdyż właściciele Nałęczowa szybko przestali zajmować się dbaniem o szerzenie oświaty wśród swoich poddanych. Podobne stanowisko prezentowali ówcześni plebani, którzy prowadzili przy kościele jedynie szkółkę, w której organista uczył dzieci pisać i czytać.

Taka sytuacja trwała do 1906r., kiedy działające pod przewodnictwem Faustyny Morzyckiej i Stefana Żeromskiego Towarzystwo „Światło” zorganizowało dwuklasową szkołę elementarną, mieszczącą się początkowo w willi „Tolin”, później w willi „Kubaszówka”, zaś latem w słynnej „Szopie” na Pałubach. Uczono w niej religii, arytmetyki, przyrody, kaligrafii, języka polskiego i obowiązkowo języka rosyjskiego, jako ówczesnego języka urzędowego.

Szkoła istniała tylko dwa lata, do roku 1908, ponieważ dwie najbardziej oddane pracy pedagogicznej nauczycielki tej szkoły, Faustyna Morzycka i Janina Decjuszówna zostały aresztowane przez władze carskie za działalność polityczną.

Towarzystwo „Światło” szybko powołało do istnienia drugą szkołę, którą zlokalizowano w wybudowanej niedawno staraniem Stefana Żeromskiego „Ochronie”. Przetrwała ona do 1915roku, prowadzona przez Marię Bogdanowicz i Felicję Sulkowską.

Wraz z wybuchem I wojny światowej Lubelszczyzna znalazła się pod panowaniem austro-węgierskim, znajdując dość dogodne warunki do rozwoju szkolnictwa. Wykorzystały tę okazję siostry Jadwiga i Helena Truszkowskie, które z dniem 1 września 1915 roku założyły prywatną, czteroklasową szkołę elementarną. Mieściła się w należącym do nich „Białym Dworku”, położonym przy obecnej alei Lipowej i słynęła z wysokiego poziomu nauczania, więc szybko „zgarnęła” uczniów z okolicznych szkół.

Po odzyskaniu niepodległości wraz z początkiem nowego roku szkolnego 1920 / 1921 utworzono siedmioklasową Szkołę Powszechną i wcielono do niej szkołę sióstr Truszkowskich, a one same znalazły zatrudnienie w nowej placówce. Szkoła Powszechna mieściła się początkowo w wynajętych pomieszczeniach willi „Tolin” i Domu Ludowego, popularnie zwanego dziś „ Ludowcem ”. W 1927 roku siedziba szkoły została przeniesiona do nabytej przez Gminę willi „Janina”, gdzie obecnie mieści się Zespół Szkół nr 2. Kilka lat później okazało się, że nowy lokal nie jest w stanie pomieścić wszystkich uczniów, dlatego w styczniu 1937 roku Rada Gminna powołała Komitet Budowy Szkoły, którego zadaniem było doprowadzić do powstania nowego, przestronnego budynku. Wczesną wiosną 1939 r. wylano ławy fundamentowe, a do września tego samego roku zdołano postawić parter i częściowo pierwsze piętro. Niestety prace budowlane przerwał wybuch II wojny światowej.

W listopadzie 1939 r. władze okupacyjne zamknęły na terenie Generalnej Guberni wszystkie szkoły średnie, zezwalając tylko na otwarcie powszechnych. Ze szkół usunięto geografię, historię, naukę o Polsce i literaturę polską.
W okresie okupacji hitlerowskiej z rozkazu Niemców willa „Janina”, będąca siedzibą Szkoły Powszechnej w Nałęczowie, pełniła rolę szpitala lub garnizonu wojskowego. Wyrzucone przez okupantów mapy, książki i różne pomoce dydaktyczne udało się częściowo ocalić, gdyż rozdano je dzieciom do domów na przechowanie. Posłużyły one do pracy w ramach tajnego nauczania. Lekcje odbywały się najczęściej w willi „Saski Dworek” lub remizie strażackiej. Lokale te zupełnie nieprzystosowane do celów dydaktycznych były powodem odbywania się zajęć w poszczególnych klasach co drugi, a nawet co trzeci dzień. Zimą przerywano nauczanie z powodu braku opału.

Funkcję kierownika Szkoły Powszechnej pełnił wówczas Władysław Ozga, który ze względu na swą działalność patriotyczno-oświatową musiał ukrywać się przed okupantem, dlatego zastępował go nauczyciel geografii, Jan Chodorowski. Nauczanie uczniów Szkoły Powszechnej prowadzili nauczyciele miejscowi oraz nauczyciele przesiedleni tutaj przez Niemców z innych terenów Polski, np. z Zamojszczyzny. Wszyscy oni dbali, by nałęczowskie dzieci nie zatraciły ducha polskości.

Zakończenie wojny sprawiło, że od września 1945 r. rozpoczęła się nauka w Szkole Powszechnej, zlokalizowanej ponownie w willi „Janina”. Kierownikiem szkoły został Jan Chodorowski.

Budowę nowego gmachu szkolnego kontynuowano dopiero w 1951r., zaś w listopadzie 1954 r. oddano do użytku. Nowy, przestronny gmach stanął przy obecnej ul. B. Prusa 11.

Trzy lata później, decyzją Kuratora Okręgu Szkolnego w Lublinie, 1 września 1954r. dotychczasową Szkołę Powszechną i Liceum Ogólnokształcące połączono w jedenastoletnią szkołę o nazwie: „Szkoła Podstawowa i Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego w Nałęczowie”. Funkcję dyrektora Szkoły powierzono Mikołajowi Głowińskiemu, dotychczasowemu dyrektorowi Liceum. Funkcję zastępcy pełnił Jan Chodorowski, dotychczasowy kierownik Szkoły Powszechnej.

Taka sytuacja trwała do 1966r., kiedy rozdzielono szkoły. Kierownikiem Szkoły Podstawowej został ponownie Jan Chodorowski. Funkcję tę pełnił do 1970 r. Jego następcą był Julian Policht.

Kolejna reforma oświaty w 1976 r. spowodowała utworzenie z dniem1 września tegoż roku Zbiorczej Szkoły Gminnej. Jej dyrektorem został Julian Policht, będący dotychczas dyrektorem Szkoły Podstawowej. Funkcję zastępcy do spraw Szkoły Podstawowej powierzono Halinie Piwońskiej, nauczycielce języka polskiego. Zastępcą dyrektora Szkoły do spraw Liceum został Alfred Przechodzki.
Rok 1984 to rok kolejnej reformy oświaty. Przynosi ona ponowne rozdzielenie szkół, mimo iż znajdują się w tym samym budynku. Dyrektorem Szkoły Podstawowej im. Stefana Żeromskiego z dniem 1 września tego roku zostaje Kazimiera Janicka, która piastowała swą funkcję nieprzerwanie do 31 sierpnia 2002 r.

W październiku 1986 r. Liceum Ogólnokształcące przenosi się do wyremontowanej willi „Janina”.

Od 1 września 2002 r. funkcję dyrektora Szkoły Podstawowej im. Stefana Żeromskiego pełni Anna Szczęsna. Szkoła nadal, od 1954 r., mieści się w budynku przy ul. B. Prusa 11. Otoczona kępą soczystej zieleni, pełna wzruszających wspomnień jest miejscem, z którym swoje szkolne lata łączy następne pokolenie mieszkańców Nałęczowa.


Na podstawie książki M. Tarki pt. „Dzieje Nałęczowa”

oraz wspomnień Pań Kazimiery Janickiej i Aliny Cholewińskiej

opracowała Anna Szczęsna

Obydwu Paniom za cenną pomoc przy odtwarzaniu historii Szkoły serdecznie dziękuję.

'